کلاسݨ

 کلاسݨ ہک اہم سرائیکی ذات تے برادری ہے۔ 

پروفیسر میاں نبی بخش کلاسن مرحوم، میاں عبدالطیف کلاسن مرحوم ڈائریکٹر(بہبود آبادی)، ماسٹرعبدالقادر کلاسن مرحوم ، ماسٹر اللہ ڈتہ مرحوم، میاں نور محمد کلاسن مرحوم(ہیڈ ماسٹر)، ماسٹر محمد سلطان کلاسن مرحوم تے مشہور شاعر خلیق ملتانی مرحوم( سرائیکی اردو شاعر) دا تعلق کلاسݨ برادری نال ہائی ...

سابق چیئرمین بہاولپور بورڈ محمد ذوالفقارعلی خان کلاسݨ تے سائنسدان پروفیسر ڈاکٹر عمران قادر کلاسݨ برادری دا ماݨ ہن۔۔

جٹ کلاسن قدیم وادی سندھ دے دریائی علاقے دی مقامی برادری ہے،ضلع اوکاڑہ دیاں چند مقامی برادریاں وچوں ہک ہے۔ـ

انہاں دیاں شکلاں صورتاں زبان کلچر ڈی این اے مقامی تے لوکل ہن،

ایہ ذات زیادہ تر صرف ساہیوال، فیصل آباد تے ملتان ڈویژن وچ آباد ہے،،

انہاں دا تعلق پاکستان دے باقی صوبیاں تے خطیاں نال کائنی ۔ سندھ، پختونخواہ ، بلوچستان تے خطہ گندھارا پوٹھوہار وچ ٻہوں گھٹ ہن۔ اوکاڑھا دے علاقے وچ پہلے اوکانہ دے جنگل ہن،، آبادی صرف راوی کنارے ہائی،،

ستلج داعلاقہ نسبتاً زیادہ آباد ہائی، راوی چھوٹا دریا ہائی تے ستلج دریا سندھ وانگوں بہوں وڈا دریا ہائی،

راجہ داہر ہک ہندو راجہ ہائی تے راجہ داہر دے علاقے وچ ایں وادی سندھ دے بالائی میدان سمیت ہندوستان تے افغانستان وچ بدھ مت دا دور دورا تے عروج ہائی، 

بدھ مت ایتھاوں ساری دنیا وچ پھیلا ہائی، انڈونیشیا وچ بدھ مت دا ہک مندر تے ہک ضلع کلاسن ناں دا اڄ وی موجود ہے،

پاکپتن دیپال پور ملتان توں دلی آلی وڈی سڑک تے علاقے ہن،، پاکپتن دے لوکاں بابا فرید دے ہتھ تے صوفی اسلام قبول کیتا ہائی..

روای وچ اکثر سیلاب اندے ہن، ایں واسطے راوی دے علاقے دے کجھ لوک علاقہ چھوڑ تے نیڑے نیڑے دے علاقیاں وچ ونڄ وسے۔
بہار بھارت وچ کلاسن ناں دیاں ݙو وستیاں تے کلاسن چوک وی ہے۔ ایہ وی ساݙے علاقے کنوں ڳئے ہوئے کلاسن ہن۔ 

کلاسݨاں دے ناں دیاں کُجھ  وستیاں ایہہ ہن

1.Govt. Girls Primary School Sarai Kalasan, Near under pass Okara City.

2.Wan Pathanan Kalasan 

3.kalasan paira mal , Basirpur toon Rasoolpur wal Hujra shah muqeem ale pasee.

4. Government Girls Primary School ABADI KALASAN, KOT SAI SINGH, JHANG Sadar naer Railway Station Jhang sadar. Toba road.

 5.sahjhar kalasan jhang،جھنگ توں مغرب آلے پاسے اٹھارہاں کلومیٹر دریا جہلم دی مݨ تے۔

6.Thatti Kalasan Near Pattoki, Akhtarabad

7. Jassoke Kalasan near Renala Khurd, Ravi de ManR te

8.Kalasan Inspection Bungalow Near 31-2L Depalpur Road Okara.

9.Kalasan Hamid. Near Basirpur.

10. Kalasan wala Kehror Pacca se Lodhran road

11, Kalasan wala, Garh more toon Chobara road

12 Chah Kalasan Wala (Chak No.115/10R) Tehsil Jahanian, Distt. Khanewal.

13. kalasan mor near rasheed pur. Jhelum

14. Jandiala Kalasan, Near Narang Mandi Shekhupora.

15.Kalāsan Two L Distributary

16, Kalasan Nursery Farm Kalasan, Himachal Pradesh

17, KALASAN DINKAR

18، R.K MODI KALASAN, (List_of_Indian_scientists)

19۔   Dr. Jagadeesh Kalasan (Dentist) ,Calicut ho, Kozhikode - 673001 .                                           Call 08888888888 for DR Jagadeesh , Tel: (91)-9495862683 

20۔   KALASAN(DHURIYA) City: SAHARSA ، District: SAHARSA   ،State: BIHAR

21.              Village - Kalasan, P S- Chausa, District

22. Klasan chowk chausa Bihar

23. Kalasan, Rasulpur Dhuria, Bihar - Madhepura.

24.http://www.yelu.in/company/1398/kalasan-prakashan

Links:

1. http://travelingluck.com/

2. http://wikimapia.org

3. http://www.worldplaces.net

4. Kalasan_inscription

5 Kalasan-Hamid.8.gif. 

قومی سنڄاݨ کارڈ

قومی سنڄاݨ کارڈ

 ہر انساں دا بنیادی حق ہے جو اوندا ناں رکھا ونڄے تے اوندی ہک قوم یا سنڄاݨ ہووے، سرائیکی پاکستان دی ہک ٻہوں وݙی قومیت ہے، پاکستان وچ ویہ فیصد لوک سرائیکی ہن، لیکن ہر لحاط نال ہک محروم قومیت ہے، ہک معمولی جیہا مسئلہ نادرا دے حوالے نال ہے۔اردو حروف سرائیکی ناںواں ،ذاتاں، وستیاں شَہراں کوں سپورٹ کائنی کریندے، سرائیکی زبان دے چُرتالیہ حرف یا اکھر ہِن۔ انہاں وچوں اُنتالیہ تاں اردو آلے ہِن ٻئے پنج  خاص سرائیکی زبان دے ہن۔ او پنج ایہ ہن ٻ ڄ  ݙ ڳ ݨ۔   نادرا سرائیکیاں کوں سرائیکی وچ کارڈ جاری کائنی کریندا۔ نادرا اردو وچ کارڈ جاری کریندے، نادرا سرائیکیاں دے غلط ناں لکھدا ہے۔   کہیں دا غلط ناں رکھݨ غلط کم ہوندے۔ نادرا دا کارڈ سندھی وچ وی ہوندا ہے۔ نادرا سندھی وانگوں سرائیکی وچ کارڈ جاری کرے۔ نادرا سرائیکی وچ کارڈ جاری کریسی تاں ایہہ غلطی دور تھی ویسی۔

کجھ سرائیکی ناں ذاتاں تے وستیاں دے ناں ایہہ ہن۔

ڳلی، ڳوٹھ، ٹیشݨ، اݙا، بھاݨہ تے تھاݨہ وچ وی خاص سرائیکی حروف ہن۔ ایہہ ہزاراں ناں تھی ڳئے۔ انجݨ ، ڳݙی وچ وی سرائیکی حروف آندے ہن۔

ناں: اللہ ݙتا، ݙیوایا، مکھݨ، ڄام، راݨا، رانجھݨ، جیوݨ، پیرݨ، ڳݙو، رانجھݨ، راݨی، بھاڳݨ، ڳامو، ڳاماں، ڳاہݨاں، پٹھاݨی، پٹھاݨہ، ہݨوں ، ݙیوا، ساوݨ، سوہݨا، سوہݨی، سڄݨ،

ذاتاں: رجوآݨہ ، ٻوسݨ، ٻاپا، چنݨ، اوݙ، ݙاہا، ݙاہر، ݙٻ، رݙ، کݙݨ، کلاسݨ، جھلݨ، موہاݨہ، حجاݨہ، ملاݨہ، کوٹاݨہ، سرہاݨی، ملغاݨی، گرماݨی، الماݨی، برماݨی،احمداݨی، بݙاݨی، جسکاݨی، سرباݨی، چنگواݨی، تنگواݨی، گورچاݨی، نتکاݨی، نظاماݨی، سݨاواں، سرباݨہ، بھواݨہ، سرڳاݨہ، فتیاݨہ، اموآݨہ، ڳوراہا، ڳاݙی ، ٻُٹ، ٻُچہ، ٻپی، ٻکروال ،ڄٹ، ڄائی ، درکھاݨ، پٹھاݨ ، ٻورآݨہ، بھروآݨہ، پوݨیہ، ڄٹاݨہ، ڄوٹہ، ݙرنگ، رماݨہ، آہݨہ، ٻوہڑ، ٻہوڑ، تلاݨہ،.ڄوتہ، جھلݨ، ڄڳا، چارݨ، درڳا، ݙنبہ، ݙرائیہ، ݙیت، سڳو، کانجݨ، ڳورایا، ڳورا، ماݨک، موݙر، نندݨ، واݙو، ادواݨی، ڳولا، ݙاہے، بھڳ، جھیݙو، ݙیرا، ݙوݙیکا، دولتاݨہ، سوݙیکا، ݙل، ݙمرلا، ݙومرا، سڳرے، نرڳا،

وستیاں : ڄال آلا، ٻوہڑ آلا، ڄموں آلا، ٹکݨ آلا، ہݙاں آلا، سورج میاݨی، ٻُچ ، ٻلی آلا، خان ٻیلا، ݙاہرانوالا، ڄام پور، راجݨ پور، پتݨ منارا، پاک پتݨ، بھوکاں پتݨ، ماڑی پتݨ، ݙلواݨہ، ݙانوراں، شریف چھڄڑا، نور کٻڑا، خان ڳڑھ، چرکݨ، کھڑکݨ، درکھاݨہ، ملکاݨہ، ݙوݨہ، ݙمرا، بنبھاݨ،  ݙیوالا، ڊیپال پور، ٻصیر پور، منچن آٻاڊ، تانڊلیان٘والا، احمڊپور سیال، عبڊالحکیم، سیڊا شریف، اہڊی شریف سرائیکی زبان دے علاقے ہن۔

سرائیکی وچ مرداں دے ناں دے آخر وچ پیش و ہوندی ہے مثلاً نازُو، گلُو، ودھُو، فیضُو، پیش ہٹاوݨ نال مؤنث  ناں بݨ ویندن۔سرائیکی وچ تریمتاں دے ناں دے آخر وچ  خالی و ہوندی ہے مثلاً نازو، گلو، ودھو، میرو،غلابو،  سرائیکی مرداں دے ناں دے آخر وچ زبر ݨ ہوندے مثلاً صدیقَݨ، مؤنث بݨاوݨ کیتے زیر ݨ لا ݙیویندی ہے۔صدیقِݨ،

 

قومی زباناں دا ٻل

11-02-2014

 [AS INTRODUCED IN THE SENATE]  

A  BILL  further to amend the Constitution of the Islamic Republic of Pakistan  

 WHEREAS it is expedient further to amend the Constitution of the Islamic Republic of Pakistan for the purposes hereinafter appearing;   

 It is hereby enacted as follows:- 

1. Short title and commencement.-   (1)  This Act may be called the Constitution (Amendment) Act, 2014.  

 (2) It shall come into force at once.  2. Amendment of Article 251 of the Constitution.- In the Constitution of the Islamic Republic of Pakistan, in  Article 251,-  

(i) in the heading, for the word “language”, the word “languages” shall be substituted;  

 (ii) for clause (1), the following shall be substituted, namely:-  

 “(1) The National languages of Pakistan are Urdu, Punjabi, Sindhi, Pushto, Balochi and Saraiki, and arrangements shall be made for their being used for official and other purposes within fifteen years from the commencement of this Act.”.;  

 (iii) in clause (2), for the word “Urdu” the words “the National languages” shall be substituted; and  

 (iv) in clause (3), for the words “National language” the words “National languages” shall be substituted.  

STATEMENT OF OBJECTS AND REASONS  

 Punjabi, Sindhi, Pushto, Balochi and Saraiki are spoken by a majority of population of Pakistan. After the 18th amendment it is necessary to give the status of national languages to all languages of federating units. Even in India some of above mentioned languages have been declared as national languages. In order to achieve the said objectives, above amendment is proposed.     

      SENATOR HAJI MOHAMMAD ADEEL                            Member-in-charge  

سرائیکی کتاباں

اسلم رسول پوری سرائیکی زبان دا ٻہوں وݙا لکھاری تے محقق ہے۔ انہاں دی ویب سائٹ ایہہ ہے rasoolpuri.webs.com

اسلم رسول پوری دیاں کتاباں پڑھݨ کیتے:

1. archive.org/Rasoolpuri
2. scribd.com/Rasoolpuri
3. http://www.scribd.com/doc/260208189/Muani-Da-Pandh#

٤۔ پہلی دی سرائیکی کتاب

سرائیکی زبان دی پہلی لغت ٨٧٩/879 ہجری (بمطابق ١٤٧۵ء/1475ء ) وچ لکھی ڳئی ۔ایندا ناں " نصاب ضروری " ہے۔ ایں عظیم کتاب دے مصنّف مولوی خدا بخش صاحب سوکڑ تحصیل تونسہ دیرہ غازی خان دے رہݨ والے ہَن ۔سرائیکی دے نامور شاعر1680ع وچ سب توں  پہلے معروف رومانوی داستان منظوم "مرزا صاحباں" دے خالق شاعر "پیلو" دا  مزار قصبہ پیلو مہرو چکوال وچ ہے۔

 رچرڈ سر فرانسس برٹن ہک انگریز سیاح تے فوجی ہائی۔ 1842ء وچ ہندوستان آیا ملتان تے دیرہ غازی خان دا چکر وی لاتا ۔سرائیکی وچ اُنھاں دی لغت تے گرائمر لندن دی شاہی لائبریری وچ موجود ہن۔  1849ء وچ سرائیکی دی گرائمر لکھی  تے  اوں کتاب وچ "سرائیکی" دا لفظ موجود ہے۔ او گرائمر تساں اتھوں ڈاؤن لوڈ کر سڳدے ہو۔

٥۔ Saraiki-Grammar-burton-1849.pdf

٦۔ Saraiki_Phonology.pdf By Bahri

سرائیکی ڈکشنریاں

 ٧۔ ولسن دی سرائیکی گرائمر تے ڈکشنری

٨۔ اوبرائن دی سرائیکی ڈکشنری

٩۔ ڄیوکس دی سرائیکی ڈکشنری

١٠ .کتاب گھر

١١۔ وکی ڈکشنری
١٢۔ سرائیکی وچ خبراں
١٣۔ Apnaorg.com/books
١٤۔ punjabi-kavita.com
١٥۔ www.wichaar.com/ 
 ١٦۔ http://muftbooks.blogspot.com
١٧۔ deewan-e-ghaffaria۔
١٨۔  https://www.saraikibooks.acw-614.com/  اصغر چھینہ
١٩۔ http://www.maktabah.org/en/saraiki

٢٠۔ امان اللہ کاظم دی سرائیکی گرائمر

٢١۔ امان اللہ کاظم دی جامع سرائیکی قواعد پی ڈی ایف

٢٢۔ امان اللہ کاظم دی جامع سرائیکی قواعد   ورڈز وچ

 ٢٣۔ سرائیکی افسانوی ادب حمید الفت ملغاݨی 

٢٤۔ سرائیکی اکھاݨ پہلی جلد شوکت مغل

٢٥۔ سرائیکی لغت زاہد پنج ہزار وسیبی الفاظ

٢٦۔  فومی خان دا بلاگ سرائیکی کتاباں

Saraiki Keyboard

کمپیوٹر کیتے سرائیکی کی بورڈ تے سرائیکی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو

Download Saraiki Keyboard and Saraiki Font

گوگل ڈرائیو وچ سرائیکی کی بورڈ

 انڈرائیڈ موبائل کیتے سرائیکی کی بورڈ کیتے کلک کرو
یا ول
Download Saraiki.wordpress.com Saraiki-keyboard/

Saraiki key board in Drop box

Saraiki in Universities of Pakistan

According to Education Policy 2009 :

The regional Language are being made compulsory subject in all schools and colleges. Saraiki is an important Language in Pakistan. 

Saraiki is also spoken in Jhang, Bakhar , Mandi Bahaudin and Other regions .

Bahauddin Zakriya university Multan and Islamia University have their Saraiki Departments. Bzu & Islamia universities are requested to Start B S Saraiki & Ph.D Saraiki.

1. Bahauddin Zakriya university Multan has Saraiki area Study centre. So It is requested that in this centre M.A , B.S and M.Phil in following subjects be started as soon as possible.

1. Saraikistan Studies,
2. History of Saraikistan,
3. Geography of Saraikistan,
4. Culture of Saraikistan,
5. Archaeology of Saraikistan,

2. Saraiki be made and allowed as medium of instruction and medium of examination of Islamiat compulsory & Pakistan Studies compulsory in MBBS, B.Sc. (Eng), Agriculture & Pharmacy and all other programs. All Master Programs in Social Sciences and Arts  be allowed in Saraiki also  in B Z U, Islamia, women Multan , women Bahawalpur, Gomal and Sargodh university.

3.  For internet and computers Uni code for Saraiki  has been approved in  2006. Due to lack of interest of Saraiki departments and Vice chancellors, in windows, Google and emails Saraiki language is not included  These windows , Google , Yahoo and others be requested  to add Saraiki. 

  

Kindly in  women  university Multn , university of Sargodha, University of Gujrat and University of Faisalabad Saraiki Departments be established and MA  and B.S saraiki be started.

KhyberPukhtoonkha Text Book Board Peshawar has prepared currlculum for saraiki compulsory  from grade 1  upto F.A/ F.Sc.  grade 12.   So this may be consulted also. It is requested Saraiki for Matric be introduced in this year. For this syllabus and book be prepared. So experts from Bise Multan, Sargodha, Faisalabad, Bahawalpur, Dera Ghazi khan, Sahiwal, D I Khan and Federal Board Islamabad be consulted for Book and Syllabus as soon as possible.

Hoping to be favoured.

قومی اور سرکاری زبانیں

سرائیکی،  سندھی، پشتو اور اردو کو قومی اور سرکاری زبانیں بنایا جائے۔

 اردو پاکستان کی قومی اور کُچھ   حد تک تعلیمی عدالتی اور سرکاری زبان ہے۔  صوبہ سندھ میں سندھی  کُچھ   حد تک تعلیمی عدالتی اور سرکاری زبان ہے۔ تعلیمی پالیسی دوہزار نو کے مطابق  علاقائی زبان پہلی سے بارہویں تک لازمی مضمون ہو گی اور ذریعہ تعلیم ہوگی۔ صوبہ خیبر پختونخواہ میں پشتو ذریعہ تعلیم  کے سکول بھی موجود ہیں  اور   پشتو   اور   سرائیکی بطور لازمی مضمون شروع کی جا رہی ہے۔ باقی علاقوں مثلاً  سرگودھا جھنگ ساہیوال ملتان وغیرہ میں سرائیکی کو لازمی کیا جائے اور ذریعہ  تعلیم بنایا جائے۔ پنجاب    اور بلوچستان میں پنجابیوں اور بلوچوں کی حکومتوں کے باوجود پنجابی اور بلوچی کا فروغ نہیں ہوسکا۔  اس لئیے اب  صرف  سرائیکی سندھی پشتو اور اردو میدان میں ہیں۔     وفاقی اردو یونیورسٹی کے قیام سےاعلیٰ تعلیم   پر انگریزی کی اجارہ داری ختم ہو چکی ہے۔اقوام متحدہ کی قراردادوں کے مطابق   مادری زبانوں کو ذریعہ تعلیم بنانا اشد ضروری ہے۔ہم انگریزی کی تعلیم پر اربوں   روپے برباد کر رہے ہیں۔ شرح خواندگی بڑھانے کے لیےہر سطح پر  انگریزی کو اختیاری کر   د ینا چاہیے۔ ریاضی اور سائنس میں بھی ذریعہ تعلیم انگریزی کو نہ بنایا جائے۔ قومی  اور علاقائی زبانوں کو بنایا جائے۔ انگریزی اختیاری کرنے سے دینی مدارس بھی قومی دھارے میں داخل کئے جا     سکتے     ھیں۔     بی اے۔ بی ایس سی   تک  سندھی، پشتو یا سرائیکی  کو لازمی مضمون اور ذریعہ تعلیم بنایا جانا اشد ضروری ہے۔تمام مدارس،سکولوں اور کالجوں کے طلباء اور طالبات کو انگریزی کے بغیر   میٹرک ، ایف اے اور بی اے کرایا جائے۔انگریزی کو اختیاری بنا دیا جائے۔

    دفتری اور سرکاری امور کے لئے     مقامی زبانیں استعمال کرنے میں کونسا امر مانع ہے۔ حالاںکہ وطنِ عزیز کے اداروں ، دفاتر،  محکموں   اورعدالتوں کے اکثر   اساتذہ، کلرک ،افسر   اور   وکلاء انگریزی لِکھ   پڑھ  سمجھ اور بول نہیں سکتے۔ لہذا ذریعہ ابلاغ انگریزی کو بالکل نہ بنایا جائے۔ انگریزی کی وجہ سے تمام دفتری اور عدالتی امور متاثر ہو رہے ہیں۔

مقابلے کے امتحانات، سی ایس ایس ، صوبائی    سروس کمیشن،   میڈیکل ، انجینیرنگ اور تمام دیگر یونیورسٹیوں میں ذریعہ تعلیم اور ذریعہ امتحانات اردو    یا   سرائیکی یا سندھی یا پشتو    کو    بنایا  جائے۔     نیز     بی اے سطح تک سرائیکی  کو   لازمی کیا جائے۔

ایم اے۔ ایم ایس سی ۔ ایل ایل بی۔ بی ایڈ ۔ایم     ایڈ   ،  ایم بی اے  اور ایم کام میں بھی سرائیکی  ، سندھی  پشتو     اور اردو   کو متبادل ذریعہ تعلیم اور ذریعہ امتحان بنایا جائے۔

ہر سرکاری اور نجی ٹی وی چینل پر سرائیکی، سندھی، پشتو، اردو،   پنجابی اور بلوچی کو ہر روز چار چار گھنٹے دیئے جائیں۔ ہندکو، میرپور اور پوٹھوہاری کا وقت پنجابی میں شامل ہوگا۔ بروہی کا بلوچی میں۔

نادرا کو ہدائت کی جائے کہ سرائیکی زبان اور سرائیکی سافٹویئر کے ساتھ شناختی کارݙ جاری کرے۔ عدالتیں سرائیکی کو عدالتی زبان بنائیں ۔ رٹ، شہادت اور فیصلہ حکم کی زبان بنائیں۔
المختصر ! 

سرائیکی سندھی پشتو اور اردو کو قومی اور سرکاری زبانیں بنایا جائے۔

Languages of Punjab

Punjabi, Saraiki and Hindko are most important languages of Punjab, Pakistan.

1. Punjabi language:

It is spoken in Lahore, Gujranwala & Sialkot. It is also called Majhi.

2. Saraiki language:

Multani, Riasti, Derewali and  Thalochi are Standard Saraiki. Jhangvi, Chenaveri & Sahiwali are Eastern Saraiki.  Chakwali, Ghebi, Jandali & Shahpuri are also Saraiki.

3. Hindko language:

Pothohari is Hindko.

 

Multani, Riasti, Derewali, Thalochi & Shahpuri are Standard Saraiki. Jhangvi, Chenaveri & Sahiwali are Eastern Saraiki. Chakwali, Jandiali and Kohati are Northern Saraiki.

Saraiki Language

Saraiki

1. An ethnic group from central Pakistan
2. The Indo-Aryan language spoken by these people
3. A native or inhabitant of Saraikistan, a region of South Asia.
4. Name of the language of Saraiki people. There are around 70 million Saraiki speakers in Saraiki region Saraikistan and more than 90 million throughout the world. Saraiki is written with a modified Arabic script that has 44 letters. wikiversity.org/wiki/Saraiki

Saraiki is an important language of Pakistan. Saraiki is also spoken in   Sri Ganganagar district.  and   Fazilka   India,  Afghanistan ,U A E, Kingdom of Saudi Arabia, South Africa, the United States , Canada and  United Kingdom. 
According to Roznama Dunya News 25% of Pakistanis are Saraiki. dunya.com.pk 

According to a Hindko website there are 12  Crore Saraiki.  saraiki-hindko-conference-a-rportage/

According to a letter No 20-/R&D/09 dated 20-01-2010,  of Higher Education Commission of Pakistan, Islamabad. The number speaker of Saraiki Language are more than 120 Millions. 
Combining all the sources in Pakistan 40% people are Saraiki.
Saraiki is included in the languages of USA, at No.1426
https://www2.census.gov/programs-surveys/demo/about/language-use/primary_language_list.pdf

.

سرائیکستان دا نقشہ

The above letter is issued by Higher Education Commission of Pakistan. The letters confirms that in 2010  there were more than 120 million Saraiki People. This population may also contain the people who speak another language as their mother tongue also speak Saraiki  as a second language.  According to the Census of Pakistan in 1998 the Population of Saraiki Region was 40 million, where the total population of Pakistan was 135 million. To day the population of Saraiki Region is 60 million. The non-Saraiki in Saraiki Region are equal to the Saraiki People in Punjabi region. So there are 60 million Saraiki people. In Sindh there are 20 million Saraiki people. Hence in Pakistan the Saraiki people are more than 80 million. If we count other dialects similar to Saraiki this Population may cross 100 million.



In India Punjab, Delhi and Haryana Saraiki  population is more than 20% . In this way there are more than 15 million Saraiki in these three states of India. In sri Ganganagar Saraiki is native language. Hence including the Saraiki of other states there are more than 20 million Saraiki in India.http://siraikiinternational.blogspot.com

پٹیالہ، راجپورا، تری پورا، سمانا، بسی پٹھاݨاں، بھیوانی، حصار، سرسا، تری پری، کرنال، پانی پت، انوپ گڑھ راج، کرنال شہر، پلوال، سفیدون ضلع ڄِنڈ، سونی پت، ہانسی، راٹیہ، بروالا، کڑکشیترا ،سنگرُور، جمنا نگر( یمنا نگر)، تارا واری وچ سرائیکی پنجاہ فیصد کنوں ودھ ہن۔ تاراواری تے راجپورا وچ اسی فیصد کنوں ودھ سرائیکی الاوݨ آلے رہندے ہن۔ کھاجوالا،ڈنٹور تے پُڳل وچ مقامی زبان سرائیکی ہے۔
In the newspaper on 19-01-2016 it is published that in India there are 30 million Saraikis.

 

 

 

 

 

سرائیکی ہک زبان تے قوم ہے

سرائیکی دنیا دے ہر مُلک وچ وسدے ہِن۔ ایں سانگے سرائیکی ہک انٹرنیشنل زبان ہے۔ ساری دنیا وچ وسݨ آلے سرائیکی سرائیکی کوں آپݨے آپݨے مُلک وچ تعلیمی زبان بݨاوݨ کیتے کوشش کرن۔ سـرائیکی  دے چرتالیہ حروف ہن۔ ایندے پنج وکھرے خاص حروف سرائیکی کوں اردو تے پنجابی کنوں ممتاز کریندن۔

سرائیکی ہک وکھری زبان تے وکھری قوم ہے

Kindly See these External Links

1. http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=skr
2. http://globalrecordings.net/en/language/16338
3. http://votebits.com/sweet-and-interesting-languages-of-pakistan/
4. http://www.ankarascene.com/haber/pakistan-823.html
5. http://thepolyglotexperience.blogspot.com/2011/01/pakistan-language-map.html
6. http://languagemaps.wordpress.com/2012/11/30/languages-of-pakistan/
7. http://mazhar.dk/pakistan/
8. http://www.dostpakistan.pk/geography/languages/
9. http://www.absoluteastronomy.com/topics/Ethnic_groups_in_Pakist

 The Saraiki Department of Islamia University, Bahawalpur was established in 1989^[1] and Department of Saraiki Bahauddin Zakariya University, Multan^[2] was established in 2006. Saraiki is taught as subject in schools and colleges at higher secondary, intermediate and degree level. Allama Iqbal open university Islamabad,^[3] and Al-Khair university Bhimbir have their Pakistani Linguistics Departments. They are offering M.Phil. and Ph.D in Saraiki. Five T V channels and Ten Radio Stations are Serving Saraiki language.

سرائیکی میڈیم سی ایس ایس

ہمسایہ ملک بھارت وچ علاقائی زباناں میراٹھی، گجراتی، تامل،تیلگو، کشمیری، اردو، ہندی، سندھی تے پنجابی وغیرہ مقابلے دے امتحان سی ایس ایس وچ لازمی مضمون ہن تے ذریعہ امتحان وی ہن۔ سندھ وچ محکمہ مال دا ریکارڈ تے تھاݨے دی ایف آئی آر سندھی زبان وچ ہوندی ہے۔ ایں سانگے پاکستان وچ سی ایس ایس وچ سندھی لازمی ہووݨ ٻہوں ضروری ہے۔ سرائیکی پاکستان دی ہک وݙی زبان ہے، پاکستان دے چالہی فیصد لوک سرائیکی ہن۔ پاکستان دے سی ایس ایس وچ سندھی، پشتو تے سرائیکی کوں لازمی آپشنل کیتا ونڄے۔ تے باقی پرچیاں وچ سندھی، پشتو تے سرائیکی کوں ذریعہ امتحان بݨایا ونڄے۔ 

ملتان وچ سرائیکی علاقے دا سول سیکرٹریٹ وی بݨ ڳیا ہے. ایں سانگے سرائیکی میڈیم سی ایس ایس دی لوڑ ودھ ڳئی ہے. 

سرائیکی زبان وچ وکی پیڈیا وی موجود ہے، تے گوگل نے گوگل ٹرانسلیٹ کیتے سرائیکی زبان کوں شامل کر گھدے. 

اگر سرائیکی میڈیم سی ایس ایس شروع کیتا ڳیا تاں کوئی غلط کم کائناں ہوسی. 
 سندھ دے سکولاں کالجاں وچ سندھی لازمی ہے۔ سرائیکی علاقے دے سکولاں کالجاں وچ سرائیکی لازمی کیتی ونڄے۔
سرائیکی دنیا دے ہر مُلک وچ وسدے ہِن۔ ایں سانگے سرائیکی ہک انٹرنیشنل زبان ہے۔ ساری دنیا وچ وسݨ آلے سرائیکی سرائیکی کوں آپݨے آپݨے مُلک وچ تعلیمی زبان بݨاوݨ کیتے کوشش کرن۔

ساݙے سید تے خان قسم چاؤ

سرائیکستان دے ستارھاں ضلعیاں دے ترون٘جھہ حلقیاں دے ترون٘جھہ  ایم این اے سرائیکستان دی پسماندگی دے اصل ذمہ دار ہن۔ ایہہ سید خان ملک مخدوم سرائیکی علاقیاں وچ ہسپتال سکول یونیورسٹیاں کارخانے کیوں نی کھولیندے۔ صرف الیکشن لڑدے ہن۔ ملتان وچ نوازشریف تے پرویز الہی ہسپتال ہن پئے۔ نواز شریف تی شہباز شریف یونیورسٹیاں ہن پیاں۔ بھلا سارے سید سرائیکی بلوچ سرائیکی پٹھاݨ ملک میاں ایہہ کم نی کرسگدے؟ کن تے مر ڳئے ہِن؟

 سیدو! خانو! ملاؤ! صحافیو! تساں قسم چاتے آکھو بھارت وچ میراٹھی میڈیم یا اردو میڈیم ایف ایس سی کائنی۔ ول فسم چاتے آکھو بھارت وچ میراٹھی میڈیم یا اردو میدیم سی ایس ایس کائنی۔ ول قسم قسم چاتے آکھو سندھ وچ سندھی زبان وچ قومی سنڄاپ کارڈ جاری کائنی تھیندا۔۔ ول قسم چاتے آکھو ساݙے نان٘واں، ذاتاں، وستیاں دے نان٘واں کوں اردو زبان تے اردو لکھائی سپورٹ کریندی ہے۔ قسم چاتے آکھو سرائیکی زبان کائنی، سرائیکی پنجابی دا لہجہ ہے۔ قسم چاتے آکھو سندھ تے بلوچستان دے پی سی ایس وچ پنجابی دے پرچے کائنی۔ ہک ٻئی قسم وی چاؤ جو پاکستان دے کرنسی نوٹاں تے صرف اردو لکھدے ہاسے بنگالی آلے نوٹ کائناں ہوندے ہن۔ قسم چاتے آکھو اردو ساݙی مادری زبان ہے۔ سرائیکی کوئی زبان کائنی۔ قسم چاتے آکھو عالمی اداریاں سرائیکیاں دی تعداد ݙو کروڑ کائنی لکھی۔ قسم چاتے آکھو قوم زبان تے علاقے نال نی بݨدی ۔۔ قسم چاتے آکھو ساݙی قوم سرائیکی کائنی مسلمان قوم ہے، قسم چاتے آکھو سعودی عرب دی قوم عربی کائنی۔ قسم چاتے آکھو رسول پاک دی قوم عربی کائناں ہائی۔ قسم چاتے آکھو عربی زبان وی ساݙی مذہبی زبان ہے تے اردو وی ساݙی مذہبی زبان ہے، قسم چاتے آکھو انگریزی میڈیم سکولاں وچ اردو ٻولݨ تے جرمانہ کائنی لڳدا۔ قسم چاتے آکھو صرف انگریزی انٹرنیشنل زبان ہے۔۔

ٻارہویں دا مطالعہ پاکستان

پنجاب ٹیکسٹ بُک بورڈ لہور تے بورڈ آف انٹرمیڈیٹ دیرہ غازی 

خاں دے خلاف کھلی ایف آئی آر:

ٻارہو یں دی مطالعہ پاکستان دی کتاب وچ پاکستان دیاں زباناں دے سبق وچ پنجابی بلوچی سندھی کشمیری تے پشتو بارے تفصیلات تاں ہن، سرائیکی دا ناں تھاں وی کائنی۔ حالانکہ پاکستان تے آزاد ڄموں کشمیر وچ صرف ہک لکھ کشمیری زبان ٻولݨ آلے وسدے ہن، ایہہ نصاب تعلیمی بورڈ ولوں وی منظور تھیا ہویا ہے۔ تہاݙی عدالت وچ میݙی ایف آئی آر درج ہے۔

بھارت وچ سرائیکی

ابوہر، جلال آباد تے فاضلکا، ضلع فاضلکا، پنجاب تے ضلع سری گنگا نگر، راجپوتانہ، بھارت دی مقامی تے لوکل زبان سرائیکی ہے، انہاں علاقیاں وچ وسݨ آلے سرائیکیاں کیتے سرائیکی لازمی دا مضمون شروع کیتا ونڄے، تے مادری زبان سرائیکی کوں ذریعہ تعلیم بݨایا ونڄے۔

پاکستان ہک وفاق ہے

 فیڈرل تے سنٹرل وچ کیا فرق ہے؟پاکستان وچ فیڈرل نظام ہے یا سنٹرل؟ ۔وفاق وچ صوبے خود مختیار ہوندے ہن۔ پاکستان ہک وفاق مُلک ھے۔ پاکستان وچ ساریاں قوماں کوں براپر حقوق ملݨے چاھیدے ھِن۔ پاکستان وچ اردو، پشتو، سرائیکی تے سندھی زباناں کوں سرکاری دفتری تعلیمی تے قومی زباناں بݨاوَݨ ٻہوں ضروری ھے۔پاکستان دے ہر سرکاری تے نجی ٹی وی چینل تے سرائیکی، سندھی، پشتو ، پنجابی،بلوچی تے اردو کوں ہر روز چار چار گھنٹے ݙتے ونڄن۔پہلی توں بی اے تائیں سکولاں کالجاں تے مدرسیاں وچ سرائیکی یا سندھی یا پشتو لازمی مضمون دے طور تے شروع کرو. سنگاپور دی کل آبادی 54 لکھ ہے۔ 50 فیصد چینی، 32 فیصد انگریزی، 12 فیصد ملائی تے 3 فیصد تامل ہن۔ سنگاپور وچ چینی، انگریزی،ملائی تے تامل سرکاری دفتری تعلیمی تے قومی زباناں ہن۔ پاکستان وچ سنگاپور دی پالیسی تے عمل کیتا ونڄے۔پاکستان دے قومی ترانے وچ پنج بند ہوون، پہلا بند پشتو وچ، ݙوجھا بند سرائیکی وچ ، تریجھا بند سندھی وچ، چوتھا بند بلوچی بروہی تے پنجواں چھیکڑی بند پنجابی ہندکواردو وچ ہووے۔ بھارت وچ زباناں دی پالیسی بارے ݙیکھو۔

www.teindia.nic.in

سعودی عرب وچ وی سرائیکی سکول کھولو

سرائیکی اکھاݨ

؂ آب آب کـر مویوں ٻَچڑا فارسیاں گھر ڳالے

؂ آپ ٻُݙدی ویندی،ٻِنہاں کُوں مَتیں ݙیوے

؂ آ پَرائی کُتی چَک پا وَنڄ ـ

؂ آپ کُلڄی،ویہڑے تے ݙوہ

؂ آپ کُوں آپ سُنڄاݨ،تاݨی ڈھیر نہ تاݨ ـ

؂ آپ ڳلیوں،نال ججماناں کُوں وی ڳلوئی

؂ آپ مَـریسی،مارݨ نہ ݙیسی

؂ آپ من٘جھوں ننگی، جگ جہان تُوں چنگی

؂ آپ نہ جوگی ڳوانڈھ ولاوے

؂ آپݨا ݙھݙھ کھولاں ،آپ ننگی تِھیواں

؂ آپݨا کَچھ ءِچ، پرایا ہَتھ ءِچ

؂ آپݨا مَـریسی،چھاں تے سٹیسی

؂ آپݨی ارُوڑی تے کُتا وی شیر ہوندے

؂ آپݨی کُکِڑ چنڳی ہووے تاں پرائے گھـر آنے نہ لہاوے

؂ آپݨی کِیتی آپݨے اڳُوں آندی اے

؂تاریاں کُوں ٻالھیاں نئیں بُھلدیاں

؂ تاڑی ݙُوہَتھِـڑ وَڄدی اے

؂ تَسا پاݨی منگے،ماشکی مَشَک ٹنگے

؂ تروپے دے ݙا نہ آوے،ویہترݨ دا قابِل اے

؂ ترِیہہ پُتر،چالھی پوترے،اَڄاں وی بابا گھاہ کھوترے

؂ تَسبی کَچھ اِچ،کاتی ہَتھ اِچ

؂ تلوار دا پَھٹ مِل ویندےٗ،زبان دا پھٹ نئیں مِلدا

؂ تَلی تے گِھن تے ڳَلی تے کھا

؂ تَند نئیں وِڳڑی،تاݨی وِڳڑی اے

؂ تَوَکّل دے ٻیڑے پار

؂ لوک دی لوک ڄاݨے،دائی تُوں بُھن داݨے

؂ تُوں ڄیہڑے سکول پَڑھیٗں،اساں اوندیاں سِلھاں ڈھویٗن

؂ تُوں نئیں ٻُلیندا،تیݙا سائیں ٻُلیندےٗ

؂ تُوں وی راݨی،میں وی راݨی،کون بَھریسی گھر دا پاݨی

؂ تیݙے پِیٹھے دا کیا چھاݨن

؂ تُہاݙے تھئے ہاسے، غریباں دے بَھنے پاسے

؂ تیݙے جِن سیاݨے ہِن

؂ تَیݙے لارے تاں پرنے کُن٘وارے

؂ تھاں کَٹھے ہووِن تاں ٹَکِـر پوندِن

Some links

1. http://everything.explained.at/Saraiki_language/
2. https://pediaview.com/openpedia/Saraiki_Language
3. http://www.primidi.com/saraiki_culture/saraiki_singers
4. http://partners.academic.ru/saraiki
5. http://www.factualworld.com/article/Saraiki_language
6. http://www.thefullwiki.org/Saraiki_language
7. http://www.sikhiwiki.org/index.php/Multan
8. http://encyclopine.org/en/Saraiki_dialect
9. http://en.wikipedia.org.advanc.io/wiki/%DA%B3
10. http://www.questpedia.org/en/Saraiki_dialect
11. http://pl.cyclopaedia.net/wiki/Siraiki_Language
12. http://www.quickiwiki.com/ur/سرائیکی
13. http://www.wikiwand.com/ur/سرائیکی
14. http://www.wikiwand.com/en/Saraiki
15. http://www.urdu.kotmithan.com/دیوان محمدی
16. https://en.wiki2.org/wiki/Saraiki_nationalism
17. http://www.gpedia.com/wiki/Saraiki